มีอะไรใหม่
- Radical Numerics ประกาศเมื่อ 20 ต.ค. 2026 ว่า Omnii-1 คือโมเดลภาษาจีโนมแบบหลายรูปแบบที่ก้าวหน้าที่สุดตอนนี้ อันนี้เป็นคำของบริษัทเอง
- ปกติงานด้านพันธุกรรมแต่ละแบบมักใช้โมเดลเฉพาะทางคนละตัว แต่ Omnii-1 เป็นโมเดลกลางตัวเดียวที่เรียนรู้ข้ามดีเอ็นเอ อาร์เอ็นเอ โปรตีน และสัญญาณทางชีวภาพอื่น ๆ ไปพร้อมกัน
- ฝึกตั้งแต่ต้นด้วยข้อมูล 28 รูปแบบ เช่น ดีเอ็นเอ อาร์เอ็นเอ โปรตีน ส่วนของดีเอ็นเอที่เปิดให้เข้าถึงได้ จุดที่โปรตีนควบคุมยีนเข้าไปเกาะ รอยเคมีบนโปรตีนที่ห่อดีเอ็นเอ การเติมหมู่เมทิลบนดีเอ็นเอ การตัดต่ออาร์เอ็นเอ และระดับการทำงานของยีน โดยแยกตามชนิดเซลล์และเนื้อเยื่อ
- ใช้ข้อมูลพันธุกรรมและข้อมูลชีวโมเลกุลหลายชั้นรวมหลายล้านล้านโทเค็น จากนั้นค่อยฝึกต่อเป็นช่วงกลางและช่วงท้ายเพื่อปรับให้เก่งงานเฉพาะ
ใช้ได้ยังไง
- ตอนนี้เปิดในชื่อ Omnii-1 Research Preview ใครอยากใช้ต้องกรอกฟอร์มขอสิทธิ์กับบริษัทก่อน
- ไม่มีไฟล์โมเดลให้โหลด และยังไม่ประกาศราคา
แอป 8 ตัวที่ต่อยอดจากโมเดลเดียวกัน
- บริษัทปล่อยแอปพร้อมกัน 8 ตัว ทุกตัวใช้ Omnii-1 เป็นฐาน ตัวอย่างเช่น
- Omnii Genome ทายว่าดีเอ็นเอแต่ละช่วงควบคุมการทำงานของยีนยังไง
- Omnii Genetics ช่วยหาต้นเหตุของโรคหายาก
- Omnii Diagnostics ตรวจหามะเร็งระยะแรกจากเลือด
- Omnii Rare Earths ออกแบบโปรตีนที่จับธาตุหายาก
- และยังมี Omnii Antibody กับ Omnii Cancer Vaccine
ผลทดสอบเทียบกับโมเดลเฉพาะทาง
- บริษัทบอกว่า Omnii-1 ได้คะแนนดีที่สุดในชุดทดสอบการทายสัญญาณควบคุมยีน และการทายผลของจุดที่ดีเอ็นเอต่างกัน นำทั้ง AlphaGenome ของ Google DeepMind และ Borzoi
- คะแนนวัดแบบ AUROC ถ่วงตามเนื้อเยื่อ ค่า 0.5 เท่ากับเดาสุ่ม ค่า 1 คือทายถูกหมด
- ชุดแรก (eQTL) ถามว่าจุดที่ดีเอ็นเอต่างกันทำให้ยีนทำงานเปลี่ยนไปจริงไหม มี 21,948 เคส จาก 48 เนื้อเยื่อในฐานข้อมูล GTEx Omnii-1 ได้ 0.810 ส่วน Borzoi ได้ 0.705
- ยิ่งจุดนั้นอยู่ไกลจากยีน Omnii-1 ยิ่งทายแม่นขึ้น จาก 0.746 เมื่อห่างไม่ถึง 500 เบส ไปถึง 0.854 เมื่อห่างเกิน 50,000 เบส
- ชุดที่สอง (sQTL) ถามว่าจุดนั้นทำให้การตัดต่ออาร์เอ็นเอเปลี่ยนไปไหม มี 14,458 เคส จาก 47 เนื้อเยื่อ Omnii-1 ได้ 0.814 Pangolin ได้ 0.721 และ Borzoi ได้ 0.693
- ทายการเติมหมู่เมทิลบนดีเอ็นเอได้ละเอียดทีละตำแหน่ง ผลที่ทายสอดคล้องกับค่าที่วัดจริงที่ 0.879 (ค่าสหสัมพันธ์ Pearson) ส่วน ChromBPNet, Borzoi และ AlphaGenome ทายเรื่องนี้ไม่ได้เลย
- ข้อควรรู้คือ บริษัทยอมรับเองว่าในฐานะบริษัทเชิงพาณิชย์ ไม่สามารถรัน AlphaGenome เองได้ ตัวเลขของ AlphaGenome จึงยกมาจากเปเปอร์ของ AlphaGenome ไม่ได้รันเทียบกันเอง
- ผลทั้งหมดเป็นตัวเลขที่ Radical Numerics วัดเอง ยังไม่มีคนนอกทดสอบยืนยัน
ลองกับโจทย์โรคจริง
- Omnii Genetics เสนอจุดที่น่าจะเป็นต้นเหตุได้ 4 ใน 5 เคส ของผู้ป่วยโรคกล้ามเนื้อแต่กำเนิดที่หมอยังหาสาเหตุไม่เจอ
- ในงานวิจัยหาจุดเสี่ยงโรคทั่วทั้งจีโนม มันจัดจุดที่มีผลจริงไว้ใน 4 อันดับแรกได้ 90% ของชุดที่ประเมิน
- และเสนอกลไกที่อาจอธิบายสัญญาณทางพันธุกรรมของโรคพาร์กินสันได้ 153 จุด
- Omnii Diagnostics ทายปริมาณรอยเคมีชนิดหนึ่งบนดีเอ็นเอ (5hmC) ในชิ้นดีเอ็นเอที่ลอยอยู่ในเลือดได้ ทั้งที่ตอนฝึกโมเดลไม่เคยเห็นข้อมูลชนิดนี้มาก่อน
- ผลคือตรวจเจอมะเร็งและบอกได้ว่ามะเร็งมาจากอวัยวะไหนดีขึ้น ที่ความจำเพาะ 98% ในกลุ่มผู้ป่วยที่ทดสอบ และดีขึ้นมากที่สุดตอนที่ในเลือดมีดีเอ็นเอจากก้อนมะเร็งน้อยมาก
- ทายผลของจุดที่ดีเอ็นเอต่างกันต่อรอยเคมี 5hmC ได้สอดคล้องกับค่าจริงที่ 0.854
ทำไมเรื่องนี้น่าสนใจ
- ถ้าโมเดลตัวเดียวทำได้ดีกว่าโมเดลเฉพาะทางหลายตัวจริง นักวิจัยก็ไม่ต้องสลับเครื่องมือทีละงาน และต่อยอดไปเป็นแอปใหม่ได้เร็วขึ้น อย่างที่บริษัทปล่อยออกมาทีเดียว 8 ตัว
- การคัดว่าจุดไหนในดีเอ็นเอน่าจะเป็นต้นเหตุโรคก่อนเข้าแล็บ ช่วยประหยัดทั้งเวลาและเงินในงานโรคหายากและการตรวจมะเร็ง
สรุป
Omnii-1 เป็นความพยายามรวมความรู้ด้านพันธุกรรมหลายชั้นไว้ในโมเดลเดียว ตัวเลขที่บริษัทโชว์ดูดี แต่ยังเป็นรุ่นทดลองที่ต้องขอสิทธิ์ และต้องรอคนนอกพิสูจน์อีกที
แหล่ง: Radical Numerics (หน้าประกาศ Omnii-1 บน radicalnumerics.ai) · 20 ต.ค. 2026