เกิดอะไรขึ้น
- Anthropic โพสต์ประกาศบนเว็บไซต์และบัญชี X ของบริษัท ลงวันที่ 18 ต.ค. 2026 ตามเวลาสหรัฐฯ ตรงกับราวตีหนึ่งของวันที่ 19 ต.ค. ตามเวลาไทย
- หุ้น 5% จะถูกกันเข้ากองทุนทันที แต่ยังต้องรอผู้ถือหุ้นอนุมัติก่อน
- หลังจากนั้น ทุกครั้งที่มูลค่าบริษัทเพิ่มขึ้น 50% จากฐานที่กำหนดไว้ บอร์ดเลือกเพิ่มหุ้นให้กองทุนได้อีก 2%
- บริษัทยังไม่บอกว่าฐานมูลค่าตั้งต้นอยู่ที่เท่าไร บอกแค่ว่าจะเปิดรายละเอียดในอีกไม่กี่เดือน
กองทุนนี้จะเอาไปทำอะไร
- Anthropic บอกว่างานเพื่อสังคมส่วนใหญ่ทำอยู่ในบริษัทอยู่แล้ว เช่น งานวิจัยความปลอดภัยเอไอ งานวิจัยชีวการแพทย์ และส่วนลด Claude ให้องค์กรไม่แสวงกำไรกับสถาบันวิทยาศาสตร์
- กองทุนใหม่จะยืดหยุ่นกว่า เช่น บริจาคก้อนใหญ่ให้องค์กรการกุศล หรือจ่ายเงินตรงถึงกลุ่มคนบางกลุ่ม
- ตัวอย่างที่บริษัทยกมาคือผลกระทบต่อตลาดแรงงาน Anthropic เคยตั้งงบ 200 ล้านดอลลาร์ไว้ศึกษาและรับมือเรื่องนี้แล้ว แต่บอกว่าเอไอมาเร็ว อาจต้องใช้วิธีที่กล้ากว่านั้น
- กองทุนตั้งเป็นบริษัทจำกัดที่ Anthropic ถือเองทั้งหมด ไม่ใช่มูลนิธิแบบ 501(c)(3) เพื่อสลับรูปแบบการให้ได้ง่าย
- บริษัทเขียนชัดว่าหุ้นในกองทุนนี้จะไม่ถูกใช้ล็อบบี้หรือบริจาคการเมือง ทั้งในสหรัฐฯ และประเทศอื่น
รวมแล้วหุ้นเพื่อสังคมราว 20%
- ตอนก่อตั้งบริษัท ผู้ร่วมก่อตั้งของ Anthropic สัญญาว่าจะบริจาคหุ้นที่ตัวเองถือ 80%
- บริษัทยังมีโครงการให้พนักงานบริจาคหุ้น แล้วบริษัทสมทบให้ มีพนักงานเข้าร่วมราวครึ่งหนึ่ง
- เมื่อรวมกับกองทุนใหม่ Anthropic บอกว่าหุ้นราว 20% ของบริษัทจะถูกกันไว้เพื่อประโยชน์สาธารณะ และอาจมากกว่านี้ถ้ามูลค่าบริษัทแตะเป้าที่ตั้งไว้
- บริษัทเทียบว่า บริษัทเทคทั่วไปมักให้หุ้นเพิ่มแก่ผู้บริหารเมื่อบริษัทโต แต่ Anthropic เลือกเอาหุ้นส่วนนั้นไปให้สังคมแทน
ตัวเลขนี้ใหญ่แค่ไหน
- รอบระดมทุนล่าสุดที่มีรายงาน คือรอบ Series H เดือน พ.ค. 2026 Anthropic ถูกประเมินมูลค่าราว 965,000 ล้านดอลลาร์
- ถ้าคิดคร่าวๆ จากมูลค่านั้น หุ้น 5% เท่ากับราว 48,000 ล้านดอลลาร์ ตัวเลขนี้เป็นการคำนวณเอง บริษัทไม่ได้ประกาศเป็นเงิน
- Reuters รายงานเมื่อ 15 ต.ค. ว่านักลงทุนที่สนใจหุ้น IPO ของ Anthropic ซึ่งคาดว่าจะขายในเดือน พ.ย. คุยกันถึงมูลค่าราว 1.5 ล้านล้านดอลลาร์ ลดจากที่เคยคาดไว้ราว 2 ล้านล้าน
- ในงานพบนักลงทุนครั้งนั้น Anthropic เผยว่ารายได้ไตรมาส 3 อยู่ที่ 16,800 ล้านดอลลาร์ โตขึ้น 45% จากไตรมาสก่อน
อย่าเข้าใจผิด
- ยังไม่ใช่การบริจาคเงินสดก้อนใหญ่ทันที สิ่งที่ประกาศคือการกันหุ้นเข้ากองทุน และยังต้องรอผู้ถือหุ้นอนุมัติ
- ส่วนที่เพิ่มทีละ 2% ขึ้นกับการตัดสินใจของบอร์ด ไม่ได้เพิ่มเองอัตโนมัติ
- ตัวเลขราว 20% เป็นการรวมคำมั่นของผู้ก่อตั้งและพนักงานที่มีอยู่แล้วด้วย ไม่ได้มาจากกองทุนใหม่ทั้งหมด
- โครงสร้างการบริหารกองทุนและเกณฑ์มูลค่าที่จะเพิ่มหุ้น บริษัทยังไม่เปิดเผย
สรุป
Anthropic กำลังผูกส่วนแบ่งความรวยของบริษัทเข้ากับสังคมแบบเป็นสูตร ยิ่งบริษัทโต สัดส่วนที่กันไว้ให้สาธารณะก็ยิ่งมาก และประกาศออกมาในช่วงที่บริษัทใกล้เข้าตลาดหุ้น สิ่งที่ต้องจับตาต่อคือผู้ถือหุ้นจะยอมไหม กองทุนจะมีใครคุม และเงินจะไปถึงคนที่ได้รับผลกระทบจากเอไอจริงแค่ไหน
แหล่ง: Anthropic · Reuters · 18 ต.ค. 2026