เกิดอะไรขึ้น
- เป็นประกาศร่วมฉบับที่ 48 ปี 2026 ของกระทรวงพาณิชย์และกระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีจีน ออกเมื่อ 16 ต.ค.
- รอบนี้ขอเพิ่มทั้งหมด 40 รายการ เป็นเอไอ 23 รายการ ยาและชีวการแพทย์ 5 รายการ และโซลาร์เซลล์ 12 รายการ
- ฝั่งเอไอครอบคลุมเทคโนโลยีโมเดลใหญ่ เอเจนต์ คลัสเตอร์ประมวลผล และการประมวลผลข้อมูล
- ทั้ง 40 รายการแบ่งเป็นห้ามส่งออก 14 รายการ และจำกัดการส่งออก 26 รายการ
- ตัวอย่างที่กระทรวงยกมา คือเทคนิคให้เอไอสร้างและดัดแปลงมัลแวร์เอง อยู่ในกลุ่มห้าม ส่วนเทคนิคให้เอไอช่วยขุดหาช่องโหว่ อยู่ในกลุ่มจำกัด
- เปิดรับความเห็นถึง 15 พ.ย. แต่การลงทะเบียนก่อนส่งออกมีผลทันที รวมถึงดีลที่เริ่มไปแล้วแต่ยังไม่จบด้วย
อะไรโดน อะไรไม่โดน
- เทคโนโลยีที่ปล่อยเป็นโอเพนซอร์สหรือตีพิมพ์เป็นเปเปอร์ไปแล้ว ไม่นับเข้ามาคุม
- การให้บริการผ่าน API แอป หน้าเว็บ หรือ SaaS รวมถึงรุ่นเล็กที่รันบนเครื่องผู้ใช้ ไม่นับเป็นการส่งออกเทคโนโลยี
- ที่โดนคือการยกโมเดลในกลุ่มจำกัดไปติดตั้งรันในต่างประเทศ ถ้าติดตั้งบนคลาวด์ของบริษัทจีนเองในต่างแดน ใช้ใบอนุญาตแบบอัตโนมัติได้
- การขายหรือให้สิทธิ์ใช้ทรัพย์สินทางปัญญากับต่างชาติ และการเปลี่ยนเจ้าของเป็นบริษัทต่างชาติ ต้องลงทะเบียนก่อน
- กระทรวงบอกว่าเทคโนโลยีเอไอส่วนใหญ่ยังส่งออกได้อิสระเหมือนเดิม
ทำไมจีนทำตอนนี้
- กระทรวงบอกว่าเป็นการปรับบัญชีตามรอบปกติ ไม่ได้เล็งประเทศไหนเป็นพิเศษ
- เหตุผลหลักที่ให้ไว้ คือกันไม่ให้เทคโนโลยีเอไอที่ใช้โจมตีโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของประเทศหลุดไปถึงมือกลุ่มที่ไม่หวังดี
- Reuters เคยรายงานเมื่อเดือน ก.ค. ว่าทางการจีนคุยกับ Alibaba, ByteDance และ Z.AI เรื่องจำกัดการเข้าถึงโมเดลชั้นนำของจีนจากต่างประเทศ
- Reuters มองว่าการยกเว้น API ทำให้ DeepSeek กับ Alibaba ยังขยายตลาดต่างประเทศได้ แต่ปักกิ่งจะเห็นการโอนเทคโนโลยีสำคัญออกนอกประเทศชัดขึ้น
กระทบคนไทยแค่ไหน
- คนที่ใช้ DeepSeek, Qwen หรือโมเดลจีนตัวอื่นผ่านแอปหรือ API ไม่โดนตรง ๆ ตามที่ประกาศไว้ตอนนี้
- โมเดลที่ปล่อยน้ำหนักให้โหลดฟรีไปแล้ว ก็ไม่อยู่ในข่ายควบคุม
- ที่อาจช้าลงคือองค์กรที่อยากให้บริษัทจีนมาติดตั้งโมเดลรุ่นปิดในเซิร์ฟเวอร์ของตัวเอง เพราะฝั่งจีนต้องผ่านขั้นตอนเพิ่ม
สรุป
จีนยังปล่อยให้โมเดลของตัวเองออกไปขายทั่วโลกผ่าน API และโอเพนซอร์สได้เหมือนเดิม แต่คุมเข้มเทคนิคเชิงลึกกับการยกโมเดลไปติดตั้งนอกประเทศไว้ก่อน ที่ต้องดูต่อคือรายการจริงทั้ง 23 ข้อจะเข้มแค่ไหน หลังปิดรับความเห็นกลางเดือนหน้า
แหล่ง: กระทรวงพาณิชย์จีน · Reuters · 16 ต.ค. 2026