มีอะไรใหม่
- IBM ลงโมเดลบน Hugging Face เมื่อ 14 ต.ค. 2026 และโพสต์ประกาศเปิดตัววันที่ 15 ต.ค. ใช้สัญญาอนุญาต Apache 2.0 เอาไปใช้ทำธุรกิจได้
- ข้างในคือโมเดลหลัก Granite 4.1 บวกส่วนเสริมเล็ก ๆ 2 ชิ้น ชิ้นแรกไว้ตอบคำถามที่มีตัวเลือก แล้วบอกเป็นเปอร์เซ็นต์ว่าแต่ละข้อน่าจะใช่แค่ไหน
- ชิ้นที่สองชื่อ Guardian ไว้เช็กว่าข้อความนั้นอันตราย มีคำหยาบ หรือพยายามหลอกให้โมเดลแหกกฎหรือเปล่า
- มีตัวถอดเสียง Granite Speech 5.0 TurboCTC ขนาด 470M ฝังมาด้วย IBM บอกว่าเป็นตัวถอดเสียงที่เร็วที่สุดบนกระดาน Open ASR Leaderboard
- IBM บอกว่าทั้งหมดนี้กินหน่วยความจำการ์ดจอพอ ๆ กับโมเดลหลักตัวเดียว เพราะส่วนเสริมหยิบสิ่งที่โมเดลหลักอ่านไปแล้วมาใช้ต่อได้ ไม่ต้องอ่านข้อความใหม่ทุกรอบ
- จะสลับไปใช้งานไหนก็แค่ส่งชื่อส่วนเสริมไปกับคำขอ ไม่ต้องแก้โค้ด รันได้ทั้งบน Transformers และ vLLM
ตัวเลขที่ IBM โชว์
- คะแนน Decision Index ชุดย่อย 1,068 ข้อที่ IBM วัดเอง รุ่น 30B ได้ 50.1 ส่วนรุ่น 8B ได้ 42.9 จากเต็ม 100
- IBM อ้างว่า Guardian ชนะ Jev 1.13, Microsoft-Decision-1 และโมเดลอีก 2 ตัวในงานเช็กความปลอดภัยโดยเฉลี่ย แต่ในประกาศไม่ได้ให้ตัวเลขดิบ
- เดโมให้รุ่น 3B ที่ประกอบเองเล่นเกม Doom ตัดสินใจได้ 60–100 ครั้งต่อวินาที IBM เอาไปเทียบกับ Jev ที่ TypeSafe เคยบอกว่าได้ราว 10 ครั้งต่อวินาที
- ยังไม่มีผลจากกระดานทดสอบอิสระของ Granite Switch 4.1 ทั้งชุด
คนไทยได้อะไร
- โหลดมาลงเครื่องเองได้ฟรี ข้อมูลไม่ต้องส่งออกไปข้างนอก เหมาะกับบริษัทที่ห่วงเรื่องข้อมูลลูกค้า
- ภาษาไทยไม่อยู่ใน 12 ภาษาที่โมเดลหลักรองรับอย่างเป็นทางการ และตัวถอดเสียงรับแค่ภาษาอังกฤษ
- ข้อความที่ถอดออกมาเป็นตัวพิมพ์เล็กล้วน ไม่มีเครื่องหมายวรรคตอน ตัวถอดเสียงยังไม่ได้เทรนร่วมกับโมเดลหลัก ถ้าถอดผิด คำตอบก็ผิดตามได้
- งานที่เข้าทางคือระบบหลังบ้าน เช่น คัดเรื่องร้องเรียนว่าควรส่งทีมไหน หรือกรองข้อความก่อนส่งเข้าแชทบอท มากกว่าการหาแชทบอทเก่ง ๆ ไว้คุยเล่น
ทำไมออกมาตอนนี้
- โมเดลที่ตอบเป็นตัวเลือกพร้อมเปอร์เซ็นต์กำลังเป็นของใหม่ TypeSafe เปิด Jev เมื่อ 15 ก.ย. แบบให้ลงชื่อทดลองก่อน และ Microsoft เปิด Microsoft-Decision-1 เมื่อ 9 ต.ค.
- สองตัวนั้นคิดเงินค่าข้อความขาเข้า 0.042 ดอลลาร์ต่อล้านโทเคน และใช้ได้ผ่านบริการของบริษัทเท่านั้น
- IBM เลือกอีกทาง คือแจกฟรีให้โหลดมาใช้เอง แถมรวมแชทกับถอดเสียงไว้ในตัวเดียวกัน
- IBM บอกว่าจะปล่อยชุดเครื่องมือให้คนเทรนส่วนเสริมเองใน Mellea ตามมา แต่ยังไม่บอกวัน
สรุป
Granite Switch 4.1 ไม่ได้มาแข่งเป็นแชทบอทที่ฉลาดที่สุด แต่มาขายความคุ้ม รันตัวเดียวทำได้หลายงานและไม่มีค่าเรียกใช้ ถ้าผลทดสอบอิสระออกมาใกล้กับที่ IBM อ้าง ตัวที่เก็บเงินอย่าง Jev กับ Microsoft-Decision-1 อาจโดนกดเรื่องราคา ส่วนคนไทยยังต้องรอภาษาไทยต่อไป
แหล่ง: IBM · Hugging Face · 15 ต.ค. 2026