เกิดอะไรขึ้น
- โอเพนเอไอเผยบทพิสูจน์ปัญหาการมีอยู่และความเรียบของนาวิเย–สโตกส์ สมการนาวิเย–สโตกส์คือสูตรอธิบายการไหลของของเหลวและอากาศ (OpenAI)
- โจทย์นี้เป็นหนึ่งในปัญหาแห่งสหัสวรรษ คือชุดโจทย์คณิตยากจัดที่สถาบัน Clay ตั้งรางวัลไว้ (OpenAI)
- ผลลัพธ์เป็นบทพิสูจน์เชิงวิเคราะห์พร้อมตรวจใน Lean ซึ่ง Lean คือโปรแกรมช่วยตรวจว่าทุกขั้นพิสูจน์ถูกต้อง (OpenAI)
- ใจความคือของเหลวที่เริ่มต้นเรียบและอยู่นิ่ง เกิดจุดแปลกได้ในเวลาจำกัด โดยมีแรงภายนอกแบบเรียบ พลังงานยังคงจำกัด จุดแปลกคือจุดที่ความเร็วในสูตรพุ่งไม่จำกัดในเวลาจำกัด (OpenAI)
- บทพิสูจน์ครอบคลุมข้อความ C กับ D ในหลักโจทย์ทางการของรางวัล (OpenAI)
- ภาพที่บริษัทอธิบายคือพายุหมุนที่บิดเข้าหาศูนย์กลางแล้วยืดยาวคล้ายเส้นสปาเกตตี แกนกลางเล็กลงแต่หมุนเร็วขึ้นด้วยพลังงานที่จำกัด (OpenAI)
ตัวเลขและไทม์ไลน์ที่บริษัทบอก
- 28 ส.ค. เริ่มฝึกโมเดลภายในรุ่นใหม่ที่ทำคะแนนคณิตแข็งแรง การฝึกยังเดินต่อ (OpenAI)
- 1 ก.ย. ได้ยินข่าวลือว่าโจทย์แห่งสหัสวรรษถูกแก้ไปสองข้อ เลยปล่อยระบบเอเจนต์หลายกลุ่มไล่ทำโจทย์ที่ยังเปิดอยู่ (OpenAI)
- กลุ่มนาวิเย–สโตกส์มีเอเจนต์ทำงานพร้อมกันราวหมื่นตัว มีเครื่องมือค้นเน็ตแบบแคชกับรันโค้ด อยู่ใต้การเฝ้าระวังแบบเดียวกับโมเดลแนวหน้า (OpenAI)
- เอเจนต์แก้โจทย์เกี่ยวเนื่องที่ง่ายกว่าไปก่อน คือความเรียบของสมการออยเลอร์แบบไม่มีแรงบังคับ ใช้ราวร้อยตัวนานราว 50 ชั่วโมง (OpenAI)
- คืนวันเสาร์ 5 ก.ย. ได้คำตอบนาวิเย–สโตกส์ หลังเอเจนต์ทำงานไปราว 88 ชั่วโมง จากนั้น GPT-6 Astra ตรวจใน Lean ต่ออีกราว 17 ชั่วโมง (OpenAI)
- รวมทุกโจทย์มีข้อความระหว่างเอเจนต์ราว 4.9 ล้านฉบับ สร้างผลลัพธ์ราว 300,000 ล้านโทเคน ของนาวิเย–สโตกส์อย่างเดียวคือราว 2.7 ล้านฉบับกับราว 130,000 ล้านโทเคน (OpenAI)
อย่าเข้าใจผิด
- งานนี้ทำโดยโมเดลภายในที่บริษัทบอกว่าเก่งกว่า GPT-6 Astra ชัดเจน ไม่ใช่การเปิด ChatGPT หรือโมเดลใหม่ให้คนทั่วไปใช้วันนี้ (OpenAI)
- โอเพนเอไอบอกตรง ๆ ว่าไม่ตั้งใจนำผลงานนี้ไปรับรางวัล Millennium Prize (OpenAI)
- เป้าหมายที่ระบุไว้คือรายงานความคืบหน้ากับจังหวะของเอไอ พร้อมลิงก์บทความและบทพิสูจน์ที่ตรวจใน Lean แล้วบนหน้าเดียวกัน (OpenAI)
ใครทำพร้อมกัน
- เลเวนต์ อัลเพอเกอ พนักงานแอนทรอปิก กับทริสตัน บักมาสเตอร์ จาก NYU ทำสมการออยเลอร์แบบมีแรงบังคับไว้ก่อน โอเพนเอไอยอมรับลำดับความสำเร็จของสองท่านในเรื่องนั้น (OpenAI)
- โอเพนเอไอติดต่อไปเมื่อ 6 ก.ย. หลังตรวจ Lean ผ่าน เพราะเข้าใจว่าอีกฝ่ายมีนาวิเย–สโตกส์ด้วย ปรากฏว่าเป็นออยเลอร์แบบมีแรง และบทพิสูจน์ต่างกัน (OpenAI)
- บริษัทบอกว่านักวิจัยกับเอเจนต์ไม่เห็นงานของสองท่านก่อนเผยแพร่ แต่ปฏิเสธไม่ได้เด็ดขาดว่าข้อมูลการใช้งานแบบละชื่อจะช่วยโมเดลได้ (OpenAI)
สรุป
เอไอวันนี้ไม่ได้แค่ตอบคำถาม แต่เขียนบทพิสูจน์โจทย์ที่มนุษย์ค้างมานานแล้วมีเครื่องยืนยันว่าถูกจริงทุกขั้น คำถามที่คุยต่อได้ทั้งวันคือโมเดลแบบนี้จะล้างโจทย์ตัวต่อไปได้เร็วแค่ไหน
แหล่ง: OpenAI · 8 ก.ย. 2026